W czasie codziennej toalety osoby starsze lub niepełnosprawne często zdane są na pomoc innych. Nie musi tak być, a to za sprawą specjalistycznych akcesorii i odpowiednio dużej przestrzeni, która pozwoli im na bezpieczne i nieskrępowane, a co najważniejsze bezpieczne korzystanie z łazienki. W momencie projektowania mieszaknia lub domu, wygospodarowanie miejsca na przestronną łazienkę dla osób niepełnosprawnych lub starszych jest sprawą łatwiejszą w przeciwieństwie do wnętrz już istniejących. Wystarczy zarezerwować w planach technicznych odpowiednią przestrzeń.
W przypadku obiektów już gotowych, jeżeli łazienka okaże się być zbyt mała, to nie zawsze będziemy mieć możliwość aby ją powiększyć. Przeszkodą mogą się stać ściany nośne, których nie wolno wyburzać. Jedynym ratunkiem w takiej sytuacji jest wyniesienie niektórych sprzętów (kosz na bieliznę, pralka) czy też rezygnacja ze stojących półek lub wanny na rzecz kabiny prysznicowej. Bardzo dobrym wyjściem (oczywiście o ile pozwala na to konstrukcja) może być połączenie łazienki i WC.
– Optymalna wielkość łazienki, dla osób poruszających się na wózku inwalidzkim, powinna pozwalać na swobodny obrót wózka o 360o, tak więc powierzchnia manewrowa nie może być mniejsza niż koło o średnicy co najmniej 1,5 metra. Osobie niepełnosprawnej należy zapewnić także swobodne dostanie się do pomieszczenia. O ile szerokość wózka wynosi średnio 70-80 cm, o tyle więc drzwi powinny mieć metr szerokości – mówi Anna Kowalska, ekspert z firmy Deante, producenta wyposażenia łazienek. – Zarówno wejście, jak i łazienka, muszą być pozbawione progów i wzniesień, które będą utrudniały wjazd czy poruszanie się osobom starszym, o kulach, laskach czy z chodzikiem. Niwelacja różnic w poziomie posadzki ułatwi takie przemieszczanie się i zapewni bezpieczeństwo użytkownikom. Z tych samych powodów posadzka powinna być antypoślizgowa aby zapobiegać potknięciom i upadkom.
W przypadku osób niedowidzących, warto wykorzystać glazurę oraz sanitariaty w kontrastowych kolorach, które ułatwią im orientację.
Uchwyt zapewni bezpieczeństwo
Kolejnym, niezmiernie ważnym krokiem, jest odpowieni dobór i montaż akcesoriów, które w tak intymnym pomieszczeniu, jakim jest łazienka, zminimalizują konieczność korzystania z pomocy innych osób. Najważniejszą rolę odgrywają uchwyty przyścienne oraz siedziska montowane w kabinach prysznicowych lub wannach. Poręcze nie powinny być instalowane na ściankach gipsowo-kartonowych, ponieważ mogą okazać się za słabe – osoby korzystające z uchwytów często przenoszą na nie cały ciężar swojego ciała. Dla bezpieczeństwa, akcesoria należy umieszczać na ścianach murowanych o długości co najmniej 1 m od poziomu podłogi.
– To najdogodniejsza wysokość dla osób starszych czy niepełnosprawnych. Na poziomie 80-85 cm od posadzki montujemy nie tylko uchwyty przyścienne, ale także klamki, wieszaki na garderobę, półki czy gniazda elektryczne i włączniki światła, o czym musimy pamiętać już na etapie projektowania instalacji – dodaje Anna Kowalska, ekspert z firmy Deante.
Uchwyty instalujemy na ścianach przy umywalkach, miskach sedesowych oraz wannach lub w kabinach prysznicowych. Do wyboru mamy poręcze stałe, jaki i składane, które sprawdzą się w mniejszych pomieszczeniach.
Poręcze przy miskach pozwalają na transfer z wózka, a osobom starszym także wstawanie z ustępu. Dobrze, aby muszla była podwieszana, co ułatwi dojazd do niej czy podejście np. z chodzikiem. Należy zamontować ją wyżej, tak aby odpowiadała wysokości siedziska wózka. Zapewni to komfort podczas siadania, jak i – przy użyciu uchwytów – podciągania się i asekuracji. Miski dla osób niepełnosprawnych powinny być większe i bardziej wytrzymałe, niż tradycyjne sedesy. Zapobiega to pęknięciom w czasie nagłego nacisku.
Przy montażu umywalki wskazana jest rezygnacja z postumentu oraz zachowanie właściwiej wysokości. Sanitariat powinien być płaski i szeroki (min. 60 cm)z wyprofilowanymi krawędziami na łokcie oraz zainstalowanymi po obu stronach poręczami. Najlepszą baterią będzie tzw. lekarska (z dźwignią umożliwiającą regulację temperatury i natężenia strumienia przy pomocy łokcia) lub elektroniczna z fotokomórką, która uruchamia wypływ wody już podczas zbliżenia dłoni do czujnika ruchu. Lustro natomiast powinno być uchylne, dzięki czemu każdy użytkownik z łatwością się w nim przejrzy.
Wanna pomoże przy rehabilitacji
W przypadku kąpieli, mamy do wyboru wannę lub kabinę prysznicową. Wygodniejsza wydaje się być kabina, pod warunkiem, że brodzik zostanie wbudowany w posadzkę (brak różnic w poziomie posadzki, który jest istotny dla osób na wózkach czy mających problem ze sprawnością nóg). Brodzik przede wszystkim musi być bezpieczny i odporny na użytkowanie (antypoślizgowy oraz wykonany ze stali nierdzewnej). Poza tym w kabinie, oprócz poręczy (pionowych i poziomych), należy zainstalować składane siedzenie z oparciem, dzięki czemu z kabiny mogą korzystać bez przeszkód także osoby w pełni sprawne. Wanna sprawdzi się, gdy konieczna jest rehabilitacja - hydromasaże lub kąpiele z dodatkiem soli mineralnych, które poprawiają krążenie i rozluźniają mięśnie. Jej użytkowanie jest jednak trudniejsze. Często konieczny jest montaż schodków lub podwieszanej do sufitu drabinki z uchwytami.
– W wannie również niezbędna jest instalacja siedziska z poręczami, zwłaszcza gdy użytkownik ma ograniczoną sprawność ruchową oraz poręczy potrzebnych do poruszania i przemieszczania się. Wanna powinna mieć także ryflowane dno, zapobiegające ślizganiu się - tłumaczy Anna Kowalska, ekspert z firmy Deante, producenta wyposażenia łazienek. - A jeśli chory ma duże problemy z poruszaniem się warto zastanowić się nad możliwością zakupu specjalnego podnośnika.
